Sanktuarium Matki Bożej Bruśnickiej

Wzmianka na temat pierwszego kościoła znajdującego się w Bruśniku opisuje „historyk Ptaśnik w dziele: <Monumenta Poloniae vaticana, acta camerae Apostolicae>, wydanym w roku 1913, zapisano tam, że proboszcz z Bruśnika płacił świętopietrze w 1346 roku – stąd jasny wniosek, że parafia istniała już w tym czasie”. Dla ciekawości do obecnych czasów składamy na ten cel datki. Zbiera się je 29 czerwca, czyli w Uroczystość Świętych Apostołów Piotra i Pawła, to finansowa pomoc dla Ojca Świętego, który przeznacza te środki dla biednych i ubogich. Z dużym prawdopodobieństwem pierwszy kościół był drewniany, później powstała na przełomie XV/XVI wieku nowa, murowana świątynia o niewielkich rozmiarach, jednonawowa, z krótkim, oszkarpowanym prezbiterium prostokątnym. Za panowania Stanisława Rożena – właściciela Bruśnika został odbudowany, po atakach arian. Niestety, w XVII kościół został spalony oraz okradziony. Jedyna rzecz, która ocalała jest obraz Matki Bożej Bruśnickiej pochodzący najprawdopodobniej z końca XVI wieku, który znajduje się w prezbiterium obecnego Sanktuarium.

To tyle historii przed powstaniem obecnego kościoła, który został wybudowany w 1903 roku według projektu wybitnego architekta Jana Sasa-Zubrzyckiego. Świątynia powstała bardzo szybko, bo już w 1904 roku biskup tarnowski Leon Wałęga poświęcił obecny obiekt. Kościół ma styl neogotycki, choć zawiera także elementy neoromańskie. Jest zbudowany z kamienia i cegły. Dach kościoła jest pokryty miedzią. W ogrodzie kościoła znajdują się 4 kapliczki z figurami ewangelistów, zaś we wschodniej części jest ołtarz polowy, który w czasie sumy odpustowej pełni funkcję ołtarza przewodniczenia. W świątyni są witraże przedstawiające sceny z życia Jezusa Chrystusa, które są „nowe” oraz w prezbiterium (Wniebowzięcie Najwięcej Maryi Panny, św. Wojciech i św. Stanisław), które dla ciekawości pochodzą z 1905 roku. Jak już było wspomniane wcześniej w prezbiterium znajduje się ołtarz główny z łaskami słynącym obrazem Matki Bożej z Dzieciątkiem. To nie jedyny ołtarz, który znajduje się w tutejszym kościele. Jest również ołtarz Trójcy Przenajświętszej z 1870 roku oraz trzeci ołtarz znajdujący się w nawie północnej – Najświętszego Serca Pana Jezusa, pochodzący z 1904 roku. Innymi zabytkami znajdującymi się w świątyni którymi mogą się pochwalić mieszkańcy Bruśnika jest chrzcielnica z XIX wieku, ambona i dwa konfesjonały z 1904 roku, zaś na chórze znajdują się organy 9-głosowe głosowe firmy Rieger-Jaegerndorf z 1905 roku.

Wchodząc do świątyni przyciągają nasze spojrzenie: Droga krzyżowej, ławki dla wiernych, oraz tron dla kapłanów i ławki dla liturgicznej służby ołtarza, które są wykonane w stylu neogotyckim,

Kościół został podniesiony do godności sanktuarium 15 sierpnia 2014 roku, a uroczystościom tym przewodniczył bp Andrzej Jeż – biskup diecezji tarnowskiej.

Łaskami słynący obraz Matki Bożej Bruśnickiej

Obraz Matki Bożej Bruśnickiej

„Panno Najświętsza w Bruśnickim obrazie” – takimi słowami możemy rozpocząć opisywać łaskami słynący obraz Matki Bożej Bruśnickiej w tajemnicy Wniebowzięcia znajdującego się w Sanktuarium. Obraz ten usytuowany jest w prezbiterium kościoła pomiędzy wotami ofiarowanymi przez osoby, które za Jej przyczyną otrzymywały i otrzymują potrzebne łaski oraz pomoc w życiu codziennym. Wotum – oznacza przedmiot uprzednio przeznaczony na wypadek pomyślnego zakończenia danej sprawy, umieszczony w kościele. Liczba wotów w naszej świątyni zwiększa się, co mówi nam, że nie tylko istnieje kult, ale że ten kult się rozwija.

Postać Najświętszej Maryi Panny znajduję się w pozycji siedzącej, trzymając na kolanach Swoje Dzieciątko, a nie jak niektórzy mogą sądzić że Maryja stoi. Jej dłonie są skrzyżowane. Ich wygląd jest odmienny. Jedna różni się od drugiej. Jedna przypomina rękę młodej dziewczyny bez zmarszczek, zaś druga przybiera postać spracowanej, zniszczonej oraz pokazuje nam, że to dłoń osoby w podeszłym wieku. Dzieciątko siedzi na kolanach Swojej Mamy, trzymając w lewej ręce jakąś książkę- można przypuszczać że to Pismo Święte. Zaś dwa palce z prawej ręki wyciągnięte, wskazują w górę – w niebo. Układ palców nie jest przypadkowy. To znak, że Dzieciątko udziela błogosławieństwa. Gest ten jest symboliczny. Dwa zgięte palce wskazują na dwie natury Jezusa Chrystusa: boską i ludzką. Trzy wzniesione palce oznaczają z kolei trzy Osoby Boskie: Ojca, Syna i Ducha Świętego.

Obraz jest namalowany na trzech deskach lipowych o wymiarach 85 cm wysokości a 60 cm szerokości. Został wykonany przez nieznanego autora. Obraz prawdopodobnie został namalowany na przełomie XV/XVI w. Tą informację mamy dzięki ekspertyzie, którą przeprowadził konserwator dr Józef Dudkiewicz zabezpieczając w 1944 r. – w czasie posługi księdza Józefa Grabowskiego obejmującego funkcję proboszcza w latach 1932-1963 – obraz przed zniszczeniem od robaków toczących drewno poprzez impregnację desek. Obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem został trzykrotnie przemalowywany. Raz zmieniono tło, ręce i twarz. Zostały założone sukienki z drzewa lipowego z rytymi ornamentami i złoceniami, zaś w miejsce namalowanych dotychczas koron, zostały zamontowane korony metalowe. Drugi raz przemalowano pod koniec XVIII wieku. Ostatnią renowację obrazu dokonał konserwator Karol Pustelnik w 1978 r. – w czasie posługi ks. Władysława Kurdziela piastującego funkcję proboszcza w latach 1963-1995 – polegająca na zabezpieczeniu i powróceniu do pierwotnej formy. Została, wtedy usunięta drewniana sukienka i metalowe korony. Dodatkowo obraz przeszedł zabiegi uzupełnienia braków na twarzy i rękach Matki Bożej. W celu ochrony przed zniszczeniem obraz został umieszczony w pancernej i ogniotrwałej osłonie, którą wykonał metaloplastyk Zygmunt Bieniak z Rytra w 1980 roku.

Szczególne dni kiedy parafianie a także pielgrzymi oddają swe modlitwy oraz problemy, frasunki Matce Bruśnickiej jest odpust parafialny, przypadający na dzień 15 sierpnia, gdzie w tym dniu odbywa się Eucharystia w której bierze udział blisko 2 tysiące wiernych.

Polecanie się Matce Bożej Bruśnickiej można przypuszczać, że było od dawien dawna, czego przykładem może być modlitwa „Panno Najświętsze w Bruśnickim obrazie(…)”, którą kapłani, a także parafianie modlą się podczas każdej Mszy Świętej.

Opis wykonał
Michał Różycki

Na podstawie:

„Historia łaskami słynącego obrazu Matki Boskiej w Bruśniku”; ks. J. Grabowskiego; Wyd. Apostolstwa Modlitwy księża Jezuici – Kraków; 1948.

„Sanktuarium Matki Bożej Bruśnickie”; Mieczysław Białobrzeski, Marcin Połeć; Bruśnik 2016.

https://sanktuariapolskie.com.pl/2019/01/15/brusnik-sanktuarium-najswietszej-maryi-panny-wniebowzietej/